2 listopada 2025 roku, pomimo wojny, alarmów i bombardowań, na Polskim Cmentarzu w Żytomierzu zgromadzili się Polacy, by modlitwą, światłem zniczy i chwilą zadumy uczcić pamięć zmarłych rodaków. To wyjątkowe miejsce, jedno z najstarszych i najważniejszych polskich nekropolii na Ukrainie, ponownie stało się przestrzenią wspólnoty, wdzięczności i pamięci o tych, którzy odeszli.
Tegoroczne uroczystości rozpoczęły się Mszą Świętą w intencji zmarłych, którą celebrował biskup Aleksander Jazłowiecki. W homilii hierarcha podkreślił znaczenie pamięci o przodkach, modlitwy za dusze zmarłych oraz troski o dziedzictwo, jakie pozostawili. Wierni modlili się o pokój wieczny dla zmarłych, dziękując za ich wiarę, odwagę i wierność polskiej tożsamości.
Szczególne słowa modlitwy skierowano także za pokój oraz za żołnierzy, którzy oddali życie w obronie ojczyzny. To dzięki ich ofierze i męstwu Ukraina wciąż może marzyć o pokoju, a nasze domy pozostają bezpieczne.
Warto przypomnieć, że właśnie w 1990 roku po raz pierwszy na Polskim Cmentarzu w Żytomierzu Mszę Świętą odprawił śp. biskup Jan Purwiński. To wydarzenie zapisało się na zawsze w pamięci Polaków na Ukrainie jako symbol odrodzenia wiary, nadziei i wolności w trudnych czasach przełomu.
Proboszcz katedry św Zofii i dziekan Żytomierski ks. Witalij Bezszkury serdecznie podziękował członkom Żytomierskiego Obwodowego Związku Polaków na Ukrainie za troskę o tę starodawną nekropolię i za pracę włożoną w jej uporządkowanie.
Młodzież i członkowie Związku Polaków z wielkim zaangażowaniem uczestniczyła w sprzątaniu Polskiego cmentarza i zapalaniu zniczy. Dla młodych była to nie tylko pomoc, ale także piękna lekcja historii, pamięci i miłości do ojczyzny.
Dzięki staraniom Żytomierskiego Obwodowego Związku Polaków na Ukrainie oraz przy wsparciu redaktor Grażyny Orłowskiej-Sondej z TVP Polonia, autorki programu „Wschód”, zorganizowano coroczną akcję „Zapal znicz na Polskim Cmentarzu w Żytomierzu”. Płonące światełka rozświetliły alejki cmentarza, tworząc niezwykłą, wzruszającą atmosferę zadumy i duchowej łączności pokoleń. Każdy znicz był symbolem wdzięczności i hołdu dla tych, którzy przez wieki bronili polskości, pielęgnowali kulturę, język i wiarę na tej ziemi.
Zaduszki w Żytomierzu to nie tylko akt religijny – to również głęboki i serdeczny wyraz wspólnoty oraz pamięci narodowej. W czasach niepokoju, w cieniu wojny, to spotkanie Polaków na cmentarzu nabrało szczególnego znaczenia. Przypomniało nam, że pamięć o zmarłych jest także pamięcią o nas samych, o naszych korzeniach i wartościach, które łączą Polaków na całym świecie – niezależnie od granic i odległości.
www.zozpu.org
Wiktoria Laskowska
