5 września 2026 roku w Żytomierzu odbyło się uroczyste wydarzenie kulturalno-edukacyjne „Narodowe Czytanie-2026”, które tradycyjnie zostało zorganizowane pod Honorowym Patronatem Pary Prezydenckiej Rzeczypospolitej Polskiej. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli polskiej społeczności Żytomierszczyzny, uczniów, nauczycieli, rodziców, zaproszonych gości oraz wszystkich miłośników polskiej literatury. Organizatorami przedsięwzięcia zostały Żytomierski Obwodowy Związek Polaków na Ukrainie oraz Światowy Kongres Oświaty Polonijnej. Patronat medialny nad wydarzeniem sprawowały TV Polacy Żytomierszczyzny oraz czasopismo „Tęcza Żytomierszczyzny”.
Uroczystość poprowadziła prof. Wiktoria Zagórska-Antoniuk, która, witając uczestników, podkreśliła wyjątkowe znaczenie akcji Narodowego Czytania, od lat jednoczącej Polaków na całym świecie wokół najwybitniejszych dzieł literatury narodowej oraz zaznaczyła, że inicjatywa ta służy popularyzacji języka polskiego, kultury i dziedzictwa historycznego, a także wzmacnia więzi międzypokoleniowe, stanowiąc ważny element budowania wspólnoty kulturowej Polaków mieszkających zarówno w kraju, jak i poza jego granicami.
Z uroczystym przemówieniem do zgromadzonych zwróciła się Prezes Światowego Kongresu Oświaty Polonijnej oraz Prezes Żytomierskiego Obwodowego Związku Polaków na Ukrainie, pani Wiktoria Laskowska-Szczur, która odczytała również list Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego skierowany do uczestników Narodowego Czytania.
Pani prezes zwróciła również szczególną uwagę na fakt, że możliwość organizowania takich spotkań zawdzięczamy przede wszystkim obrońcom i obrończyniom Ukrainy. Podziękowała żołnierzom, którzy każdego dnia stoją na straży bezpieczeństwa, dzięki czemu dzieci i młodzież mogą spotykać się, uczyć języka polskiego, poznawać literaturę i pielęgnować narodowe tradycje.
Uczestników uroczystości serdecznie powitała Natalia Wasylенко, doradczyni ds. mniejszości narodowych w Żytomierskiej Administracji Obwodowej.
Szczególnie symbolicznym akcentem uroczystości było rozpoczęcie nowego roku szkolnego w Polskiej Szkole Sobotnio-Niedzielnej im. Ignacego Jana Paderewskiego, działającej przy Żytomierskim Obwodowym Związku Polaków na Ukrainie. W ramach wydarzenia starsi uczniowie szkoły, Milena Antoniuk, Igor Lysiuk oraz Aleksandra Kowtunowicz, zaprezentowali działalność placówki, która od wielu lat pozostaje ważnym ośrodkiem nauczania języka polskiego, historii i kultury Polski. Jak podkreślono podczas prezentacji, szkoła skupia dzieci i młodzież aktywnie uczestniczące w olimpiadach języka polskiego, konkursach recytatorskich oraz licznych projektach artystycznych i edukacyjnych, godnie reprezentując polską społeczność Żytomierszczyzny.
Istotnym elementem wydarzenia był program artystyczny przygotowany przez uczniów szkoły. Publiczność miała okazję wysłuchać recytacji wiersza „Polak Mały”, obejrzeć występ dziecięcego zespołu „Dzwoneczki”, działającego pod kierownictwem Heleny Kniażewskiej, który zaprezentował polski taniec ludowy „Trojak”, a także wysłuchać interpretacji utworu „Dwa wiatry” Juliana Tuwima w wykonaniu Zofii Mychnickiej.
Centralnym punktem programu było Narodowe Czytanie-2026, poświęcone twórczości jednego z najwybitniejszych poetów polskich, Adama Mickiewicza. W ramach części edukacyjnej prowadzące wydarzenie, Milena Antoniuk i Aleksandra Kowtunowicz, przedstawiły życie i dorobek literacki poety, jego wkład w rozwój polskiego romantyzmu oraz znaczenie jego twórczości dla kultury narodowej.
Szczególną uwagę poświęcono dramatowi „Dziady”, który został wybrany lekturą tegorocznej edycji Narodowego Czytania. Uczestnikom zaprezentowano również film przygotowany przez Siostry Bui, przedstawiający współczesną interpretację dzieła Mickiewicza. Materiał ten wprowadził odbiorców w mistyczno-filozoficzną atmosferę utworu i stworzył przestrzeń do głębszej refleksji nad jego przesłaniem. Podczas spotkania omówiono historyczno-kulturowy oraz duchowo-filozoficzny wymiar „Dziadów”, ich związki ze starosłowiańskim obrzędem wspominania przodków, a także problemy poruszane przez autora, takie jak wolność, odpowiedzialność moralna, pamięć narodowa, walka dobra ze złem oraz więź między pokoleniami.
Wyjątkowego charakteru wydarzeniu nadała również projekcja materiału wideo poświęconego inicjatywie Narodowego Czytania-2026 oraz udziałowi w niej Pary Prezydenckiej Rzeczypospolitej Polskiej.
Do wspólnego, uroczystego czytania fragmentów dramatu „Dziady” włączyli się słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku pod kierownictwem Walentyny Żurawlowej oraz uczniowie Polskiej Szkoły Sobotnio-Niedzielnej im. Ignacego Jana Paderewskiego. Wspólna lektura stała się wymownym symbolem jedności polskiej społeczności i potwierdzeniem, że literatura polska pozostaje żywym źródłem wartości duchowych, inspiracji oraz pamięci kulturowej.
Po zakończeniu czytania uczestnicy wydarzenia wzięli udział w quizie literackim poświęconym życiu i twórczości Adama Mickiewicza oraz dramatowi „Dziady”. Pytania dotyczyły między innymi biografii poety, epoki romantyzmu, tradycji ludowych oraz znaczenia polskiego dziedzictwa literackiego dla współczesnych pokoleń. Konkurs cieszył się dużym zainteresowaniem i aktywnym udziałem publiczności.
Ciepłe słowa skierowała do uczestników również pani Izabela Has, nauczycielka Polskiej Szkoły Sobotnio-Niedzielnej im. Ignacego Jana Paderewskiego skierowana z ORPEG. Podkreśliła, że szczególnie miło jest rozpoczynać nowy rok szkolny wspólnie – razem z dziećmi, młodzieżą, nauczycielami, rodzicami i przyjaciółmi szkoły.
Na zakończenie Wiktoria Laskowska w szczególny sposób podziękowała gościom, uczniom, nauczycielom, rodzicom oraz partnerom za udział w Narodowym Czytaniu-2026 w Żytomierzu oraz życzyła uczniom wielu sukcesów, nauczycielom satysfakcji, a rodzicom dumy z osiągnięć swoich dzieci.
Podkreślono, że tegoroczna edycja wydarzenia po raz kolejny dowiodła, iż polska literatura, język i kultura posiadają niezwykłą moc jednoczenia ludzi niezależnie od miejsca zamieszkania, natomiast wspólne czytanie klasycznych dzieł sprzyja zachowaniu tożsamości narodowej, kultywowaniu wartości duchowych oraz przekazywaniu dziedzictwa kulturowego kolejnym pokoleniom.
Wiktoria Zahurska-Antoniuk
www.zozpu.org
