W dniach 21–29 sierpnia 2026 roku odbył się III Rajd Ponary–Katyń – wyjątkowa inicjatywa, która łączy pasję motocyklową z troską o pamięć historyczną, odwiedzaniem miejsc pamięci narodowej oraz spotkaniami z Rodakami.
Tegoroczna trasa rajdu prowadzi przez: Wilno – Ponary – Sokółkę – Hutę Pieniacką – Żytomierz – Bykownię – Berdyczów – Chmielnik – Latyczów – Jazłowiec – Puźniki – Lwów – Domostawę.
Celem rajdu jest dotarcie do miejsc związanych ze Zbrodnią Katyńską, Zbrodnią Ponarską, Obławą Augustowską, Zbrodnią Wołyńską oraz represjami w ramach Akcji Polskiej w ZSRR. Ważnym elementem przedsięwzięcia są również spotkania z Polakami oraz odwiedzanie miejsc pamięci narodowej.
Żytomierz – ważny przystanek na trasie rajdu
Jednym z ważnych przystanków na trasie był Żytomierz, gdzie uczestnicy rajdu zostali serdecznie przyjęci przez Żytomierski Obwodowy Związek Polaków na Ukrainie.
Pobyt w mieście był okazją do poznania historii Polaków Żytomierszczyzny oraz odwiedzenia najważniejszych miejsc związanych z polskim dziedzictwem i tragicznymi wydarzeniami XX wieku.
Uczestnicy rajdu odwiedzili Polski cmentarz w Żytomierzu, gdzie oddali hołd spoczywającym tutaj Polakom, w tym rodzicom Ignacego Jana Paderewskiego.
Po nekropolii oprowadziła gości Wiktoria Zagórska-Antoniuk, członkinia Żytomierskiego Obwodowego Związku Polaków na Ukrainie. Przybliżyła historię cmentarza, znajdujących się na nim grobów oraz losów polskiej społeczności Żytomierza.
Pamięć o ofiarach represji NKWD
Szczególnie ważnym i pełnym zadumy punktem wizyty było miejsce pamięci ofiar politycznych represji NKWD z lat 1937–1938.
Uczestnicy rajdu zatrzymali się przy krzyżu upamiętniającym pomordowanych i oddali hołd ich pamięci. W tym miejscu spoczywa około 14 400 osób rozstrzelanych podczas represji NKWD w latach 1937–1938, wśród których około 8 tysięcy stanowili Polacy.
Była to chwila szczególnej refleksji nad tragicznym losem mieszkańców Żytomierszczyzny oraz Polaków, którzy stali się ofiarami sowieckiego terroru. Wspólna modlitwa i pamięć przy miejscu kaźni przypomniały, jak ważne jest zachowanie prawdy historycznej i przekazywanie jej kolejnym pokoleniom.
W programie wizyty znalazły się również miejsca związane z najnowszą historią Polski. Uczestnicy rajdu oddali hołd śp. Prezydentowi RP Lechowi Kaczyńskiemu przy tablicy pamiątkowej oraz zatrzymali się przy pomniku św. Jana Pawła II.
Ciepłe i serdeczne spotkanie z Polakami
Następnego dnia w biurze Żytomierskiego Obwodowego Związku Polaków na Ukrainie odbyło się spotkanie uczestników rajdu z przedstawicielami polskiej społeczności.
Było to niezwykle ciepłe, serdeczne i pełne wzajemnej życzliwości spotkanie, które połączyło przedstawicieli różnych pokoleń.
Młodzież przygotowała część artystyczną – recytowała polskie wiersze oraz śpiewała pieśni patriotyczne. Był to czas wspólnych rozmów, śpiewu, poznawania się i dzielenia doświadczeniami.
Goście mieli również okazję poznać historię działalności Żytomierskiego Obwodowego Związku Polaków na Ukrainie, jego wieloletnią pracę na rzecz zachowania polskiego języka, kultury i tożsamości.
Rozmawiano także o obecnej, niezwykle trudnej sytuacji związanej z wojną. Szczególnie poruszającym tematem były losy członków organizacji, którzy zginęli oraz udział Związku w ich ostatnim pożegnaniu. Był to ważny i bardzo ludzki akcent spotkania, pokazujący, jak istotne w trudnych czasach są wspólnota, obecność i wzajemne wsparcie.
Motocyklowa przygoda, która połączyła pokolenia
Jedną z największych atrakcji spotkania była możliwość przejażdżki na motocyklach. Uczestnicy rajdu zaprosili do wspólnej przygody wszystkich chętnych.
Z możliwości przejażdżki skorzystali dzieci, młodzież, dorośli, a nawet członkowie Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Dla wielu osób była to pierwsza okazja, aby usiąść na dużym motocyklu i poczuć emocje związane z udziałem w rajdzie.
Wywołało to wiele uśmiechów i radości. Był to piękny moment pokazujący, że pasja może łączyć ludzi niezależnie od wieku, a spotkanie z motocyklistami może stać się niezapomnianym doświadczeniem.
„Pobyt w Żytomierzu na długo pozostanie w naszej pamięci”
Jak powiedział Michał Szeliga, komandor rajdu: „Pobyt w Żytomierzu na długo pozostanie w naszej pamięci. Spotkanie z Rodakami, oddanie hołdu w miejscach pamięci oraz odwiedziny siedziby Obwodowego Związku pokazały, jak ważne są wspólne chwile i wzajemna pomoc i wsparcie”.
Słowa te doskonale oddają charakter całej wizyty. III Rajd Ponary–Katyń to bowiem nie tylko pokonywanie kolejnych kilometrów. To przede wszystkim podróż pamięci – zatrzymywanie się w miejscach naznaczonych historią, oddawanie hołdu ofiarom oraz spotkania z Polakami żyjącymi na Wschodzie.
Współpraca, która łączy
Na zakończenie pobytu Żytomierski Obwodowy Związek Polaków na Ukrainie został uhonorowany dyplomem za współpracę z rajdem. To wyróżnienie jest wyrazem uznania za przygotowanie spotkania oraz wspólne działania na rzecz pielęgnowania pamięci narodowej, polskiego dziedzictwa i budowania więzi pomiędzy Rodakami.
Żytomierski Obwodowy Związek Polaków na Ukrainie serdecznie dziękuje organizatorom oraz wszystkim uczestnikom III Rajdu Ponary–Katyń, a szczególnie prezesowi rajdu Michałowi Szelidze, za obecność, pamięć, serdeczność i wspólnie spędzony czas.
Mamy nadzieję, że spotkanie w Żytomierzu będzie początkiem dalszej, owocnej współpracy i kolejnych wspólnych inicjatyw.
Pamięć nie zna granic, łączy pokolenia, miejsca i ludzi. Łączy Polaków.
www.zozpu.org
