20 grudnia 2025 roku w Żytomierzu odbył się wyjątkowy, jubileuszowy XX Ogólnoukraiński Festiwal „Polska Kolęda na Żytomierszczyźnie”. To jedno z najpiękniejszych i najbardziej wzruszających wydarzeń polskiej społeczności na Ukrainie – nie tylko artystyczne, ale i duchowe. Pomimo wojny, zagrożeń i codziennej niepewności, w sali festiwalowej rozbrzmiewały radosne, pełne nadziei i światła kolędy. To jedyny taki festiwal w kraju – pełen świątecznych iluminacji, ciepła, piękna i wspólnotowej siły.
Festiwal jest jednocześnie etapem kwalifikacyjnym do 32. Międzynarodowego Festiwalu Kolęd i Pastorałek w Będzinie. Do organizatorów napłynęły zgłoszenia z Korostenia, Olewska, Żytomierza, Cudnowa oraz występy online z Chmielnickiego, Nietyszyna i Choroszewa. W sumie zgłoszono 24 wykonawców – 14 zaprezentowało się na żywo, a 7 wystąpiło w formie online. Nad przebiegiem konkursu czuwało jury pod przewodnictwem Haliny Szubinej.
Już od pierwszych chwil panowała niezwykła atmosfera – światła, dekoracje, choinki, nastrojowe iluminacje i wzruszenie na twarzach publiczności tworzyły klimat prawdziwych Świąt Bożego Narodzenia.
Na scenie pojawili się najmłodsi, młodzież oraz doświadczeni artyści. Wystąpili między innymi uczniowie Polskiej Szkoły Sobotnio-Niedzielnej im. Ignacego Jana Paderewskiego oraz uczestnicy teatru MODERNPOL z jasełkami i kolędą „Wśród nocnej ciszy” w wykonaniu Sofii i Bogdana Michnickich. Publiczność zachwyciła najmłodsza artystka – niezwykle utalentowana Anastasija Dunajewska, laureatka wyróżnienia w Będzinie. Swoim śpiewem oczarowała również Złata Kalużna z Polskiej Szkoły Sobotnio-Niedzielnej im. I. J. Paderewskiego przy ŻOZPU, Anastazja Chomenko z Korostenia, dziecięcy zespół „Dzwoneczki”, wspaniały duet Julia Wołska i Dmytro Łysenko oraz Dina Chalimoczuk – już utytułowani laureaci konkursów w Polsce. Ogromne emocje wywołał występ duetu z Muzycznej Szkoły im. B. Latoszyńskiego oraz zespołu dziecięcego „Jaskółeczka”. Na scenie pojawili się także studenci Poleskiego Uniwersytetu Narodowego – Maria Kowalska i zespół „The Best Band”, wokalny zespół Żytomierskiego Muzycznego Kolegium im. W. Kosenka, Zespół Czudnowskiego Oddziału Związku Polaków na Ukrainie oraz niezwykle poruszający Katedralny Chór pod kierownictwem Reginy Smirnowej – świadek dawnych czasów, gdy nie wolno było śpiewać kolęd po polsku. Dzięki takim ludziom polska wiara i kultura przetrwały.
Każdy występ był inny, każdy pełen emocji, ciepła i artystycznej prawdy. Gdy brzmiała „Cicha noc”, „Ukraina kolęduje!1”, „Przybieżeli do Betlejem” czy „A wczora z wieczora”, w oczach publiczności pojawiały się łzy wzruszenia. Festiwal zakończyło wspólne kolędowanie wszystkich uczestników na scenie – symbol jedności, siły i nadziei.
Nie zabrakło momentów refleksji i wdzięczności. Wiktoria Laskowska – Prezes Żytomierskiego Obwodowego Związku Polaków na Ukrainie i Prezes Stowarzyszenia „Kongres Oświaty Polonijnej” – podkreśliła, jak trudne były początki tego festiwalu i jak wielkie znaczenie ma dziś jego kontynuacja. Radny miasta Żytomierza Iwan Martynczuk przekazał pozdrowienia z Płocka i podziękował za wprowadzenie prawdziwie świątecznego nastroju.
W ramach projektu odbyły się również warsztaty wykonywania kartek świątecznych. Uczniowie biorący w nich udział wykazali się ogromną kreatywnością i talentem.
Każdy uczestnik festiwalu otrzymał dyplom oraz nagrodę za swoje zaangażowanie i wkład w podtrzymywanie świątecznych tradycji. Poprowadziła koncert Wiktoria Zagórska-Antoniuk, reżyseria Wiktoria Laskowska.
W grudniowy wieczór spotkali się członkowie Żytomierskiego Obwodowego Związku Polaków na Ukrainie, sympatycy oraz zaproszeni goście zebrali się na spotkaniu opłatkowym, podczas którego ks. kanonik Wiktor Makowski pobłogosławił opłatek, a uczestnicy dzielili się nim, życząc sobie pokoju i wytrwałości w duchu wspólnoty oraz wzajemnej życzliwości. Wieczór rozpoczęto odczytaniem fragmentu Ewangelii. Nie zabrakło tradycyjnych potraw, występów artystycznych i wspólnego śpiewania kolęd. Panowała rodzinna atmosfera pełna ciepła i szacunku.
Festiwal kolęd to coś więcej niż koncert. To znak, że wiara, kultura, tradycja i polska wspólnota żyją – nawet w najtrudniejszych czasach. Kolęda stała się modlitwą, wzruszeniem i wspólnym oddechem nadziei. Niech niesie światło do każdego domu, niech ogrzewa serca i przypomina, że dobro i miłość są silniejsze niż lęk. A Żytomierz – rozśpiewany i rozświetlony – pozostanie świadectwem, że polska wspólnota trwa, wierzy i nigdy się nie poddaje.
Organizatorami festiwalu są: Stowarzyszenie „Kongres Oświaty Polonijnej”, Korosteński Związek Polaków na Ukrainie oraz Żytomierski Obwodowy Związek Polaków na Ukrainie.
Zadanie finansowane jest w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą w 2025 roku. Projekt „Strefa Kultury PL. Wsparcie wydarzeń kulturalnych na Ukrainie” realizowany jest przez Fundację „Wolność i Demokracja”.
Wiktoria Laskowska
