Żytomierski Obwodowy Związek Polaków na Ukrainie

Żytomierski Obwodowy Związek Polaków na Ukrainie powstał w 1989 roku. Obecnie do Związku należy 28 organizacji z obwodu żytomierskiego, zrzeszających łącznie 11 tys. członków. Pod egidą ŻOZPU działa osiem zespołów i cztery redakcje. W obwodzie żytomierskim mieszka największa liczba osób deklarujących narodowość polską na Ukrainie – 49 tys., tj. ok. jednej trzeciej wszystkich Polaków na Ukrainie (dane według spisu powszechnego z 2001 roku).

Celem Związku jest praca na rzecz kulturalnego i duchowego rozwoju społeczności polskiej, popularyzacja literatury i kultury polskiej w obwodzie żytomierskim, formowanie postaw, które stymulują miłość i szacunek miejscowych Polaków do swojej historycznej Ojczyzny i kraju, którego są obywatelami, co z kolei kształtuje mentalność ogólnoeuropejską.

Biuro Żytomierskiego Obwodowego Związku Polaków na Ukrainie służy osobom polskiego pochodzenia z Żytomierza i obwodu. Pełni funkcję głównej siedziby organizacji. Przypomnę, że uroczysta inauguracja Centrum Polskiego miała miejsce 12 października 2012 roku podczas V Dni Kultury Polskiej na Ukrainie, które przebiegały pod honorowym patronatem Marszałka Senatu RP.

Głównym jego celem jest reprezentowanie interesów organizacji polskich na Żytomierszczyźnie. Do zadań Biura Polonii należy m.n. koordynacja działań organizacji polskich, wspieranie stowarzyszeń i grup nieformalnych, formułowanie potrzeb Polaków oraz prezentowanie wspólnego stanowiska wobec władz i instytucji ukraińskich i polskich. Ważnym działaniem jest zapewnianie rzetelnej informacji poprzez media ŻOZPU oraz kształtowanie pozytywnego obrazu Polski w Ukrainie.

Centrum Polskie w Żytomierzu tętni życiem jako ośrodek kultury, oświaty i nauki. Jego siedziba służy Polakom z Żytomierza oraz obwodu. Zapewnia funkcjonowanie polskiej organizacji pozarządowej na Żytomierszczyźnie – ŻOZPU. Tu odbywają się konsultacje krok po kroku dla osób starających się o przyznanie Karty Polaka, prowadzona jest praca edukacyjna z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi, organizowane są kursy języka polskiego, zebrania Zarządu i organizacji polskich z obwodu żytomierskiego i spotkania okolicznościowe. Zorganizowano dyżur Konsula Generalnego RP o przyznanie oraz przedłużenie Karty Polaka dla członków ŻOZPU.

Prezes Wiktoria Laskowska-Szczur bierze udział w ważnych dla Polonii i Polaków Zjazdach: w spotkaniu z okazji Dnia Polonii i Polaków za Granicą w Kancelarii Prezydenta RP, VI Zjeździe Polonii i Polaków za Granicą, I Kongresie Edukacji i Nauki Polskiej za Granica, w V Kongresie Oświaty Polonijnej, ekipy sportowe w Igrzyskach Polonijnych oraz koloniach dla młodzieży polskiej.

Od czasu rozpoczęcia pełnowymiarowej inwazji Rosji na Ukrainę biuro przekształciło się w punkt charytatywny, a działacze ŻOZPU zaangażowali się w pomoc dla potrzebujących. Dzień i noc wspomagają uchodźców zarówno na miejscu, jak i w Polsce, udzielają informacji, oferują im pomoc psychologiczną. Żadna prośba, żadne błaganie o wsparcie nie zostało pominięte.

Z Polski do Żytomierza w ramach pomocy humanitarnej przysyłana żywność, środki czystości, leki, odzież. W Żytomierzu wolontariusze rozdają paczki dla osób starszych, chorych i potrzebujących. Pomoc przekazywana jest także formacjom obrony terytorialnej oraz żołnierzom walczącym na froncie.

Zaangażowanie aktywistów w działalność pomocową jest doceniane przez wszystkich, którzy otrzymali wsparcie. Dowodem tego są serdeczne podziękowania, jakie od nich płyną.

Instytucji w Polsce wysoko oceniają działalność Żytomierskiego Obwodowego Związku Polaków na Ukrainie. Przy Związku w biurze prężnie działają otwarty w 2015 r. Informacyjno-Edukacyjne Centrum KUL oraz w 2018 r. „Przystanek Historia IPN” w Żytomierzu.

W 2021 roku przy Centrum Polskim powstała Stacja Pomocy Charytatywnej „Dobre Serce”. W ramach stacji zostały uruchomione wypożyczalnia sprzętu rehabilitacyjnego i punkt wydawania środków czystości, higieny osobistej, opatrunków i wyrobów medycznych, które udało się pozyskać dzięki wsparciu wielu instytucji i ofiarodawców indywidualnych z Polski. Stacja służy żytomierzanom, którzy będąc w trudnej sytuacji z powodu wieku, choroby i samotności, bardzo potrzebują często podstawowej pomocy. Związek stale opiekuje się osobami starszymi, chorymi i potrzebującymi.

Owocnie działa Uniwersytet Trzeciego Wieku, wspierając integrację środowiskową oraz potrzebę stałego rozwoju i edukacji osób starszych.

W Centrum mieszczą się redakcje programów telewizyjnych „Polacy Żytomierszczyzny” i kulturalno-oświatowego „Uczymy się polskiego”, czasopisma „Tęcza Żytomierszczyzny” oraz portali zozpu.org

Centrum wspomaga działalność twórczą polskich zespołów. W jego siedzibie odbywają się próby wyróżnionych odznaką „Zasłużony dla Kultury Polskiej”: Dziecięcego Zespołu Wokalnego „Dzwoneczki”, Ludowego Zespołu Polskiego Tańca „Koroliski”, Zespołu Folklorystycznego „Poleskie Sokoły”. Wsparcie znajdują tu również Zespół Kameralny im. I. F. Dobrzyńskiego, Zespół Wokalny „Malwy”, Teatr Lalek ModernPol i chór Misericordia.

Warto nadmienić, że ważne dla polskiego środowiska projekty kulturalno-oświatowe Żytomierskiego Obwodowego Związku Polaków na Ukrainie często rodzą się podczas spotkań przy smacznej kawie i ciasteczku. Ich atmosfera jest inspirująca.

O poziomie nauczania w Polskiej Szkole Sobotnio-Niedzielnej im. I. J. Paderewskiego świadczą liczne nagrody uzyskane przez jej uczniów w lokalnych i międzynarodowych konkursach, na festiwalach oraz olimpiadach. Jej maturzyści mają możliwość uzyskania certyfikatu znajomości języka polskiego.

Wysoką rangę i rozgłos na Ukrainie i poza nią zyskały organizowane co roku Dni Kultury Polskiej oraz Międzynarodowy Festiwal Kultury Polskiej „Tęcza Polesia”, uroczystości do Dnia Polonii i Polaków za Granicą oraz Dnia Niepodległości Polski, Międzynarodowy Festiwal Polska Kolęda na Żytomierszczyźnie, Narodowe Czytanie, konkurs Mistrz Ortografii Polskiej, Konkurs Recytatorski im. Walentego Grabowskiego i inne.

Corocznie są obchodzone najważniejsze polskie święta narodowe i kościelne. Na stałe weszły do kalendarza imprez uroczystości z okazji Narodowego Święta Niepodległości Polski, Konstytucji 3 maja oraz Dnia Polonii i Polaków za Granicą, Bożonarodzeniowe koncerty i festiwale. Członkowie ŻOZPU dbają o Cmentarz Polski w Żytomierzu, regularnie organizują jego sprzątanie, czyszczą groby oraz odnawiają je.

Liczne nagrody w zbiorze trofeów Związku: dyplomy, odznaczenia honorowe, puchary i medale za osiągnięcia sportowe dowodzą prężnej działalności ŻOZPU, jego członków oraz Zarządu na różnych polach.

Centrum Polskie słynie z gościnności. Z wielką radością przyjmuje oficjalne delegacje i gości honorowych z Ukrainy oraz z Polski, USA, Wielkiej Brytanii i innych krajów. Zapraszamy do współpracy!