W Kijowie w dniach 29-30 czerwca 2024 r. obradował IX Kongres Związku Polaków Ukrainy – Walne Zebranie Delegatów ZPU. Polacy Ukrainy spotkali się w czasie wojny po ośmiu latach, aby być razem i określić dalszą strategię rozwoju organizacji działalności na kolejne 4 lata.

Konsul Jacek Gocłowski 
Lesia Jermak, konsul Jacek Gocłowski, konsul Anna Babaik-Owad
Lesia Jermak 
Delegaci IX Kongresu ZPU

W porządku obrad m.in. sprawozdanie z działalności Związku Polaków na Ukrainie ustępujących władz na kadencję w latach 2016-2020 (w latach 2020-2024 nie odbył się) – Prezesa, Zarządu, Krajowej Komisji Rewizyjnej, dyskusja nad sprawozdaniami, podjęcie uchwały o udzieleniu absolutorium dla władz, przedstawienie projektu nowego Statutu ZPU oraz wybór władz krajowych: Prezesa, Zarządu, Rady Krajowej, Komisji Rewizyjnej.
Po rejestracji wstępnej na wszystkich gości czekało badanie sondażowe potrzeb organizacji, które przygotował Jurij Wójcicki. Jego wyniki przydadzą się następnej ekipie władz ZPU żeby lepiej zorganizować pracę i koordynację z oddziałami poza Kijowem.
Łącznie na Kongres przybyli 92 delegata, przedstawiciele polskich organizacji z różnych regionów centralnej i wschodniej Ukrainy, w tym najliczniejsza delegacja z obwodu żytomierskiego.
Na Kongresie był obecny korpus dyplomatyczny Ambasady RP w Kijowie: konsul Jacek Gocłowski oraz wicekonsulowie Anna Babaik-Owad i Paweł Owad.
W swoim wystąpieniu pan Konsul Jacek Gocłowski zaznaczył: „Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Kijowie współpracuje z ZPU od samego początku istnienia Związku. Przez wszystkie te lata Związek Polaków okazał się sprawdzonym i rzetelnym partnerem w dotychczas realizowanej polityce Rzeczypospolitej Polskiej wobec mniejszości polskiej na Ukrainie. Niestrudzenie uczestniczył i podejmował kroki w odbyciu odpowiedzią na strategiczne cele politycy polskiej mniejszości na Ukrainie.” Konsul nawiązał do chlubnych czasów oraz zapewnił że dalej będzie Ambasada wspierać nowowybrane władze ZPU, którym przyjdzie pracować w niełatwych czasach oraz stawić czołom wyzwaniom nieznanych do tej pory, który przyniósł XXI wiek Europie i Światu. Pan Konsul Jacek Gocłowski podziękował wszystkim organizacjom skupionym w ZPU za dotychczasową współprace i pogratulował osiągniętych sukcesów i życzył kolejnych wielu lat działalności na rzecz mniejszości polskiej”.
Pan konsul wręczył nagrodę Prezesa Kancelarii Rady Ministra Lesi Jermak za działalność polonijną.
Prezes Kongresu Oświaty Polonijnej Wiktoria Laskowska życzyła Kongresowi ZPU owocnych obrad. Życzenia złożył również Prezes Partii Polaków Ukrainy Stanisław Kostecki.
Ukraińskie władze, odpowiedzialne za współpracę z mniejszościami narodowymi, reprezentowali: Wołodymyr Kondur z Sekretariatu Rzecznika Praw Człowieka Ukrainy, Igor Lossovskiy, zastępca Głównego Urzędu ds. Cyfrowego Rozwoju, Transformacji Cyfrowych i Cyfryzacji, oraz Ashot Avanesyan, przewodniczący Rady Narodowych Wspólnot Ukrainy.
Do delegatów Kongresu skierowane zostały listy powitalne od Biura Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą Kancelarii Prezydenta RP, Fundacji Wolność i Demokracja oraz Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”.
Życzenia Polakom na Ukrainie w formie video przekazali podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP Henryka Mościcka-Dendys, wiceprzewodniczący Komisji Łączności z Polakami za Granicą Sejmu RP Jan Dziedziczak, poseł na Sejm RP oraz prezes Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych Edward Trusiewicz oraz ustępujący prezes ZPU Antoni Stefanowicz.
Kongres pobłogosławił ks. Michał Sadownik z Kijowa. Następnie wszyscy obecni minutą ciszy uczcili pamięć działaczy polonijnych, którzy odeszli od nas na zawsze.

Stanisław Kostecki 
Wiktoria Laskowska 
Wioletta Fedczyszyn
Przewodniczył na Kongresie Stanisław Kostecki. Podczas Kongresu przedstawiono sprawozdania Zarządu Głównego ZPU. Prezes Żytomierskiego Obwodowego Związku Polaków na Ukrainie Wiktoria Laskowska-Szczur poinformowała o prężnej działalności organizacji, sytuacji Polaków na Żytomierszczyźnie oraz działaniach w czasie agresji rosyjskiej na Ukrainę.
Rewizyjna komisja na czele z Wioletą Fedczyszyn złożyła sprawozdanie finansowe oraz przedstawiła dowody niezgodnych z prawem działań Zarządu w zakresie wykluczenia ze składu Zarządu członków Zarządu wybranych podczas VIII Kongresu.
Burzliwe omówiony został Statut ZPU, do którego zostały wprowadzone ważne dla Polaków uzupełnienia, m. in. „Związek Polaków Ukrainy opiera się na moralne zasady kościoła katolickiego”.
Kandydaci na stanowisko prezesa – Lesia Jermak (Kijów) oraz Natalia Szumlańska (Żytomierz) – przedstawili swoje programy wyborcze. W wyniku tajnego głosowania, na Lesie Jermak oddano 76 głosów delegatów, a na Natalię Szumlańską -19, 1 głos nieważny.
Nowym prezesem Związku Polaków Ukrainy została Lesia Jermak. Wiceprezesem został wybrany Stanisław Kostecki. Do Zarządu ZPU zostały wybrane z obwodu Żytomierskiego: Wiktoria Laskowska-Szczur, Maria Piwowarska, Jurij Sokalski.
Warto nadmienić, że Kongres został przeprowadzony na wysokim poziomie organizacyjnym, wybory odbyły się w sposób transparentny. Kongres przebiegał w życzliwej i miłej atmosferze. Pracy Kongresu utrudniały wyłączenie prądu oraz syreny alarmowe, obrady delegatów odbywały się w stanie wojennym.
W drugim dniu Kongresu na jego uczestników czekały eksperckie sesje planistyczne. W grupach delegaci omówili ważne dla polskiego środowiska tematy dt. oświaty polonijnej, wolontariatu, młodzieży in. Zostały opracowane uchwały i plan działalności.




IX Kongres ZPU
Zakończył się Kongres ZPU mszą świętą w katedrze św. Aleksandra w Kijowie.
„Polacy Żytomierszczyzny poparły Lesie Jermak, z którą owocnie współpracujemy wiele lat. W imieniu Żytomierskiego Obwodowego Związku Polaków Ukrainy składamy serdeczne gratulacje z okazji jej wyboru na stanowisko prezesa ZPU. Życzymy nowej przewodniczącej oraz Zarządowi sukcesów w realizacji wszystkich zamierzeń oraz nowych projektów, które przyczynią się do wzmocnienia i rozwoju polskiej społeczności na Ukrainie.”- zaznaczyła Wiktoria Laskowska-Szczur.
IX Kongres ZPU potwierdził, że w Ukrainie nadal mieszka wielka polska mniejszość, świadczy o tym licznie przybycie prezesów i działacze polonijnych do Kijowa. Organizacje polskie podejmują ważne dla Polaków Ukrainy wyzwania oraz realizują wiele rozmaitych inicjatyw.
Wiktoria Laskowska
zdjęcia www.zozpu.org oraz Anżelika Płaksina (Dziennik Kijowski)













