Na lekturę trzynastej edycji akcji organizowanej przez Prezydenta RP został wybrany „Kordian” – dramat romantyczny Juliusza Słowackiego opowiadający o walce Polaków z caratem. Czytanie odbyło się w Bibliotece Obwodowej im. Olega Olżycza.
Co roku Żytomierski Obwodowy Związek Polaków na Ukrainie jest inicjatorem Narodowego Czytania w Żytomierzu. Tak było i w tym roku. 7 września ŻOZPU wspólnie z Kongresem Oświaty Polonijnej zaprosił miłośników polskiej literatury do uczestnictwa w akcji. To ważne wydarzenie tradycyjnie połączono z uroczystą inauguracją roku szkolnego w Polskiej Szkole Sobotnio-Niedzielnej im. I. J. Paderewskiego.
Przybyłych powitała prezes Żytomierskiego Obwodowego Związku Polaków na Ukrainie Wiktoria Laskowska-Szczur. Zaznajomiła obecnych z działalnością i osiągnięciami uczniów szkoły. Ks. kanonik Wiktor Makowski wspominał swoje dzieciństwo, które przypadło na czasy sowieckie, kiedy wszystko, co polskie spotykało się z represjami. Zachęcał obecnych do nauki języka i literatury polskiej, poznawania kultury kraju przodków oraz pobłogosławił wszystkich na nowy rok szkolny.
Laureaci konkursów recytatorskich mistrzowsko wykonali wiersze, zespół Dzwoneczki pod kierunkiem Maryny Metelskiej upięknił uroczystość występem.
Następnie Wiktoria Laskowska-Szczur odczytała list prezydenta RP do uczestników Narodowego Czytania. „Chciałbym, aby w trakcie tej wspólnej lektury towarzyszyła nam refleksja nad Polską i polskim losem. Ale też nad aktualnością »Kordiana«. Bo dramat Słowackiego opowiada o walce Polaków z caratem, ale przecież można traktować go również jako opowieść o naszej współczesności. O tym, że wolność i niepodległość wymagają bezinteresownego poświęcenia i ciągłej gotowości do czynu. Że odpowiedzialność, konsekwencja i wola działania prowadzą do zwycięstwa, a niezdecydowanie, strach i złudzenia – do klęski” – zaznaczył w liście Andrzej Duda.
„Ten znakomity utwór, który powstał na emigracji, niedługo po upadku powstania listopadowego, nadal przekonuje, że realizacja naszych polskich spraw z myślą o dobru i rozwoju Rzeczypospolitej dalej musi się opierać na odwadze i determinacji, a krytyczna analiza błędów i zaniechań z przeszłości jest równie ważna, jak inspiracja tym, co w naszej tradycji najpiękniejsze” – napisał prezydent.
Zwłaszcza dziś, w obliczu rosyjskiej agresji na Ukrainę, „Kordian” jest niezwykle aktualny.
Uczniowie polskiej szkoły, nauczyciele, pracownicy biblioteki i seniorzy z niecierpliwością czekali na spotkanie z Juliuszem Słowackim. Nie wszyscy uczestnicy czytania stawili się w bibliotece, część osób połączyła się online.
Dramat Słowackiego czytali prezesi organizacji polskich Wiktoria Laskowska-Szczur, Maria Piwowarska (Asocjacja Polaków Żytomierszczyzny) i Walentyna Żurawlowa (Uniwersytet Trzeciego Wieku), nauczycielki języka polskiego Tetiana Petrowska, Anita Perlińska i Izabella Has (ORPEG), uczniowie Polskiej Szkoły Sobotnio-Niedzielnej im. Ignacego Jana Paderewskiego, członkowie Teatru ModernPol oraz mieszkańcy Żytomierza. Każdy z zebranych odczytał wybrany fragment, przenosząc słuchaczy w czasy zaborów, kiedy Polska marzyła o odzyskaniu wolności.
„Kolejny raz, ze względu na agresję rosyjską, jesteśmy zmuszeni do wybrania hybrydowej formy Narodowego Czytania, ale całym sercem jestem z Wami! − powiedziała Wiktoria Laskowska, która z obecnymi w Żytomierzu łączyła się z Polski. − Wierzę, że w tym szczególnym dla nas wszystkich czasie, kiedy spotykamy się razem, polska literatura jeszcze silniej nas jednoczy. Życzę zdrowia, sił i wytrwałości w nowym roku szkolnym i pokoju!”.
Anita Perlińska i Izabella Has podziękowały uczniom i nauczycielom za dotychczasową pracę i zaprosiły ich na zajęcia w kolejnym roku szkolnym.
Uczestnicy wydarzenia otrzymali dyplomy z pamiątkową pieczęcią Narodowego Czytania 2024. Imprezę zakończył poczęstunek.
Warto zaznaczyć, że wojna i trudne warunki sprawiły, iż polska społeczność w Żytomierzu jest wyjątkowo spragniona kontaktu ze słowem polskim i polską kulturą. W takich okolicznościach Narodowe Czytanie staje się nie tylko wydarzeniem kulturalnym, ale także symbolem jedności, siły i wytrwałości polskiej społeczności na Ukrainie.
Juliusz Słowacki napisał „Kordiana” w 1833 roku podczas pobytu w Szwajcarii. Rok później utwór został wydany w Paryżu. Należy on do najważniejszych dokonań literackich poety. Autor ukazał w nim obraz epoki i romantyczną wizję losów pokolenia polskich konspiratorów, punktem wyjścia czyniąc spisek podchorążych związany z przygotowaniami do zamachu na cara. Główny temat odnosi się jednak wprost do powstania listopadowego, m.in. poprzez analizę przyczyn i skutków klęski wolnościowego zrywu. W kolejnych częściach dramatu przeplatają się motywy realistyczne i fantastyczne, a nastrojowa sceneria podkreśla symboliczny wymiar dzieła, którego kluczowym zagadnieniem jest kwestia narodowowyzwoleńcza. Na przestrzeni lat Kordian doczekał się wielu wydań i był chętnie wystawiany w teatrze. Do dziś pozostaje jednym z najczęściej interpretowanych i dyskutowanych utworów, zajmując poczesne miejsce w kanonie polskiej literatury.
Utrzymanie placówki oświatowej- Polska Szkoła Sobotnio-Niedzielna im. I. J. Paderewskiego przy Żytomierskim Obwodowym Związku Polaków na Ukrainie dofinansowano przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. św. Maksymiliana Marii Kolbego ze środków Ministra Edukacji Narodowej. Przedsięwzięcie „Biało-czerwone ABC. Program wspierania szkół społecznych na Ukrainie Cz. II” realizowane przez Fundację Wolność i Demokracja.
www.zozpu.org
